De Wet Maatschappelijke Ondersteuning (WMO) in het kort.
De WMO, formeel de WMO 2015 (want op 1 januari 2015 trad de vernieuwde WMO in werking), regelt dat vanaf 2015 de gemeenten ervoor moeten zorgen dat burgers zo lang mogelijk zelfstandig thuis kunnen blijven wonen en mee kunnen doen (participeren noemt men dat) in de maatschappij.
Mensen die vanwege beperkingen (bijvoorbeeld door ziekte of ouderdom niet meer in staat zijn om bepaalde handelingen te verrichten) niet meer voor het huishouden en/of zichzelf kunnen zorgen en niet meer gewoon binnen- en buitenshuis kunnen bewegen, kunnen een beroep doen op de WMO.
Er wordt in de WMO wel verwacht dat men eerst kijkt of de beperkingen gecompenseerd kunnen worden op eigen kracht bijvoorbeeld met hulp van inwonende partner en kinderen. Ook bieden mantelzorgers of buren soms al voldoende hulp. Daarnaast worden algemeen gebruikelijke hulpmiddelen, zoals een rollator of een drempelhulp, niet vergoed vanuit de WMO. Lukt het onvoldoende om op eigen kracht de beperkingen te compenseren dan is de WMO aan de beurt.
Let op 1: Onder eigen kracht wordt niet verstaan uw inkomen of vermogen. Hoeveel u aan geld heeft of hoeveel u verdient staat geheel los van de meest gangbare WMO hulp. U betaalt altijd wel een eigen bijdrage; dat is in 2024 € 20,60 per maand. Het CAK (Centraal Administratie Kantoor) int deze eigen bijdrage.
Let op 2: In 2026 wordt de eigen bijdrage wel weer inkomens- en vermogens afhankelijk.
Heeft u hulp nodig vanuit de WMO, bijvoorbeeld een taxikaart of een vervoermiddel (denk aan een speciale driewieler of scootmobiel) of hulp bij het huishouden of is een aanpassing aan de woning noodzakelijk? Dan kunt u dat melden bij Vraagwijzer. Iemand anders kan het ook voor u melden bij Vraagwijzer. In de WMO heet dit ook een ‘melding‘. En zodra er door of voor u gemeld is wordt u ‘cliënt‘ genoemd.
Vraagwijzer bevestigt meestal dat een melding is ontvangen. Het is overigens verstandig om een melding per e-mail te doen, dan ligt de datum vast. De datum van de melding is van belang omdat de gemeente (Vraagwijzer) maximaal 6 weken de tijd heeft vanaf de datum van de melding om een onderzoek te doen naar de melding. In dit onderzoek moet Vraagwijzer uw identiteit vaststellen en mag Vraagwijzer kijken of de beperkingen met eigen kracht of door andere voorzieningen opgelost kunnen worden, te denken valt daarbij aan de ZVW (Zorgverzekeringswet) , WLZ (Wet Langdurige Zorg) of algemeen gebruikelijke voorzieningen.
Let op 3: Een melding is niets meer dan aangeven dat u hulp nodig heeft, het is niet een aanvraag in het kader van de WMO.
De aanvraag volgt automatisch als u het onderzoeksverslag (in onze gemeente wordt het Persoonlijk Ondersteunings Plan, POP genoemd) ondertekent. Dit mag voor akkoord zijn, eventueel kunt u opmerkingen maken en u mag ook ‘voor gezien’ ondertekenen.
Is na 6 weken het onderzoek nog niet geweest of nog niet afgerond dan kunt u zelf een aanvraag indienen. De gemeente, officieel het college van Burgemeester en Wethouders (B&W), moet in principe binnen 2 weken beslissen op een aanvraag. Een dergelijke beslissing moet schriftelijk en is zoals dat heet vatbaar voor bezwaar oftewel: als u het met de beslissing niet eens bent kunt u er bezwaar tegen maken.
Let op 4: De tekst van een aanvraag of de tekst van een bezwaar luistert nogal nauw. We kunnen u hierbij altijd gratis helpen en zo nodig met gratis juridische ondersteuning.
Zodra u gemeld bent bij Vraagwijzer, er dus een melding is gedaan en u cliënt bent geworden heeft u recht op hulp. Het proces van de WMO is namelijk niet altijd even eenvoudig en wordt door gemeenten ook niet altijd naar de letter en de geest van de wet uitgevoerd. Deze hulp moet gratis zijn en de hulp moet onafhankelijk zijn van de gemeente. Wij bieden die hulp en kunnen wanneer het nodig mocht zijn ook meestal gratis juridisch ondersteunen. We doen dit met steun van KBO Brabant. De gratis hulp waar u recht op heeft heet in de WMO de cliëntondersteuner. Dit is dus niet iemand die vanuit de gemeente ondersteuning gaat bieden, maar iemand die onafhankelijk van de gemeente helpt bij het verkrijgen van WMO van de gemeente/Vraagwijzer. We noemen het daarom zelf ook gewoon hulp en ondersteuning bij vragen aan Vraagwijzer. Onze hulpverleners (cliëntondersteuners) zijn opgeleid en gecertificeerd door KBO en volgen daar ook regelmatig bijscholing. Op de website van de gemeente wordt wel naar de seniorenverenigingen gewezen voor de gratis hulp, in de brieven van Vraagwijzer nog niet.
Het is altijd handig om vanaf het begin, dus al bij de melding, onze hulp te vragen. We kennen de regels en de valkuilen. We kunnen ook helpen met een Persoonlijk Plan. Na uw melding heeft u namelijk het recht (staat ook in de bevestigingsbrief van Vraagwijzer) om binnen 7 dagen een Persoonlijk Plan in te dienen. In dit plan kunt u zelf achtergrond informatie geven, de beperkingen waar u last van heeft en de oplossing c.q. hulpmiddelen die u zelf denkt nodig te hebben. Dit Persoonlijk Plan is dus uw eigen blik op de situatie en iets heel anders dan het Persoonlijk Ondersteunings Plan. Dit is eigenlijk het onderzoeksverslag dat Vraagwijzer opstelt. Wanneer Vraagwijzer een onderzoek doet mag dat telefonisch, maar gebruikelijk is een bezoek aan huis. De medewerker van Vraagwijzer die aan huis komt voor een zogenaamd ‘keukentafelgesprek’ heet een consulent. De gemeente is verplicht om uw Persoonlijk Plan bij het onderzoek en het ‘keukentafelgesprek’ te betrekken. In de beslissing van de gemeente die volgt op de aanvraag mag de gemeente niet zomaar afwijken van de door u zelf in uw Persoonlijk Plan aangegeven oplossing. Een afwijking moet deugdelijk gemotiveerd zijn.
Let op 5: Met een Persoonlijk Plan staat u sterker in uw schoenen bij het onderzoek en de beslissing. Wij kunnen u helpen met het opstellen en indienen van een Persoonlijk Plan.
Wij kunnen u bij het hele WMO proces helpen. We kunnen ook het onderzoek van Vraagwijzer samen met u voorbereiden en we kunnen als u dat wenst ook bij het ‘keukentafelgesprek’ aanwezig zijn. Tenslotte kunnen we u, indien u overweegt bezwaar te maken tegen een beslissing, ondersteunen met juridisch advies dat meestal ook gratis wordt verstrekt. Hieronder is het bovenstaande nog eens beknopt in een schema weergegeven.
